• Mobil   • Site Haritası   • Webmail   • RSS  



                  

Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
    Üye Olmak İstiyorum
    Şifremi Unuttum

ŞİİRLER
YAZILAR / ÖYKÜLER
ÜNLÜ ŞAİRLER/ ŞİİRLERİ
GÜNCEL
SAĞLIK / YAŞAM
 

SON 3 ÜYEMİZ
Gülüm ÇAMLISOY
Kazım ÜÇOK
Şenol KOÇ

İYİKİ DOĞDUNUZ
zehra_erbilen

HAFTANIN İNCİLERİ
GELİN-KAYNANA
SONBAHAR SENFONİSİ

SON YORUMLAR
SONBAHAR SENFONİSİ
SAYIN ; KAZİM ÜÇOK BEYEFENDİ ŞİİRİN...
GELİN-KAYNANA
SAYIN ; MAHİR BAŞPINAR BEYEFENDİ ...
GECE GÜLÜ
kutluyorum değerli hocam. ...
MESTİM GÜZEL YÜZÜNE
Şiirimi seçkiye layık gören değerli seçici kurulun...
MESTİM GÜZEL YÜZÜNE

SAYIN ; TÜLAY ASLAN HANIMEFENDİ
GECE GÜLÜ

SAYIN ; HAYDAR METİN BEYEFENDİ
<...
NABZINI ALAMADIĞIM İNSANLIK
Değerli Mahir Hocam, çok teşekkür ediyorum efendim...
BEN ANADOLUYUM
Kazım Bey her zaman beğeniyle okuduğum şiiri ve us...
NABZINI ALAMADIĞIM İNSANLIK
İncili şiiri ve kalemini yürekten kutluyorum. Sa...
BİR XEBER GÖNDER
Kutluyorum usta Kalemi. Başarılarınız daim olsun...
 
MULTİPL-SKLEROZ
03 Haziran 2016 Cuma 15:00
12
14
16
18


MULTİPL SKLEROZ (MS) HASTALIĞI

 

Multipl skleroz nedir?MS’te miyelinin hasarlanması

Multipl skleroz beyin ve omurilikte iltihabın izlendiği bir nörolojik hastalıktır. MS’te hastalığa neden olan yanlış çalışan bağışıklık sistemi hücreleri, beyin ve omurilikteki hücrelerin (nöronların) sinir kılıflarının hasar görmesine neden olmaktadır. Bunun sonucunda nöronlar işlevlerini doğru şekilde yerine getirememektedir.

MS atağı ne demektir?

MS hastalığında ataklar geçici nörolojik yakınmaları ifade etmektedir. Ataklar en az bir gün süren, genellikle de üç ay içinde tam veya tama yakın düzelen nörolojik yakınmalardan oluşmaktadır. MS genellikle tekrarlayan ataklarla seyretmekle birlikte, ataklı olmayan tipleri de bulunmaktadır.

 

MS Hastalığı Belirtileri

Multipl Skleroz belirtileri etkilenen sinir tellerinin yerine göre değişiklik gösterir. Multipl Skleroz semptomları şunlar olabilir:

Bir ya da daha fazla uzuvda uyuşma ya da zayıflık Multipl skleroz plağı

Genellikle tek bir gözde ve sıklıkla göz hareketi esnasında (optik nörit) kısmi ya da tam görme kaybı,

Çift görme veya bulanık görme

Vücudun bazı bölgelerinde ağrı ya da karıncalanma

Belirli baş hareketleri ile ortaya çıkan elektrik-şoku hissi

Tremor, koordinasyon eksikliği veya düzgün yürüyememe

Geveleyerek konuşma

Yorgunluk

Baş dönmesi

Isı hassasiyeti multipl skleroz olan kişilerde yaygındır. Vücut ısısındaki küçük artışlar multipl skleroz belirtilerini tetikleyebilir ya da kötüleştirebilir.

MS Hastalığı (Multipl skleroz), bağışıklık sisteminizin sinirlerinizi kapsayan koruyucu dokuya (miyelin) saldırdığı potansiyel olarak zayıflatan bir hastalıktır. Miyelin hasarı beyniniz, omuriliğiniz ve vücudunuzun diğer kısımları arasındaki iletişimi etkileyebiir. Bu durum sinirlerin kendisinde geri dönüşü olmayacak hasara neden olabilir.

Belirtileri etkilenen sinirlere ve hasarın boyutuna bağlı olarak oldukça değişkenlik gösterir. Şiddetli multipl skleroz hastaları yürüme ve net konuşma yetilerini kaybedebilirler. Multipl skleroz hastalığın başında teşhiş edilmesi zor bir hastalıktır çünkü genellikle belirtileri gelip geçicidir – bazen aylarca görünmeyebilirler.

MS hastalığının tedavisi yoktur. Ancak, tedaviler MS ataklarını tedavi etmeye yardımcı olabilirler, semptomları yönetebilirler ve hastalığın seyrini yavaşlatabilirler.

Multipl skleroz olan pek çok kişi özellikle hastalığın başlangıç aşamalarında, tekrarlayan semptomları yaşar ve sonrasında bu semptomlarda kısmen ya da tamamen hafifleme görülür.

Bazı insanlarda iyi huylu multipl skleroz vardır. Hastalığın bu şeklinde, durum sabit kalır ve ilk ataktan sonra MS hastalığı ciddi şekline geçmez.

Klinik izole sendrom (KİS) nedir?

Klinik izole sendrom beyin ve omurilikte mikropsuz iltihabi ilk atağa verilen isimdir. Hastalığın sinir sisteminde tuttuğu bölgeye göre şikayetler değişebilir ve bu sendrom aslında MS’in ilk atağı olabilir. Hastaların ileride MS geliştirme risklerinin olması nedeni ile düzenli aralıklarla takibi ve beyin MR’larının hastalarda yeni bir şikayet olmasa bile en azından yılda bir kez tekrarlanması gerekmektedir. Her klinik izole sendrom hastası “ileride MS olacak” diye düşünülmemelidir. Beyin MR’larında plaklar olan ve bel suyu incelemesinde oligoklonal band pozitifliği olan klinik izole sendrom hastalarında risk daha yüksek olduğu için bu hastaların yakından takip edilmeleri gerekmektedir. Klinik izole sendromunun tedavisinde aynı MS’te olduğu gibi kısa süreli damardan kortizon tedavisi kullanılmaktadır.

MS kimlerde daha sıktır?

MS’in başlangıcı genç erişkin yıllardadır ve ilk atak en sık olarak 25-35 yaşları arasında ortaya çıkar. Hastalığın 15 yaşından önce ve 55 yaşından sonra ortaya çıkması oldukça nadirdir. MS kadınlarda erkeklere göre 2 kat daha sıkdır. Son yapılan çalışmalar kadınlarda sıklığın daha da arttığına dair bulguların varlığını işaret etmektedir.

 

.

 

 

Multipl skleroz plağıMS’in tanısı nasıl konmaktadır?

Hastalığın tanısında kullanılan en önemli yöntem hastanın yakınmaları, muayenesi ve beyin veya omurilik MR’ıdır. Tanı için ayrıca beyin omurilik sıvısının (bel suyu) incelenmesi ve yardımcı laboratuar yöntemleri de kullanılmaktadır. Tanının kesinleşmesi için MS’e benzer hastalıkların olmadığının gösterilmesi zorunludur. Bu laboratuar testleri ile MS’e benzeyen hastalıklardan birinin olmadığı kanıtlandıktan sonra, hastaların en az 2 atağının olması, beyin MR’ında aynı anda aktif ve inaktif plakların olması veya tekrarlanan beyin MR’larında plak sayısının arttığının gösterilmesi gereklidir.

 

 

Miyelin elektrik tellerinin üzerindeki izolasyonla karşılaştırılabilir. Miyelin zarar gördüğünde, sinirler boyunca iletilen mesajlar yavaşlayabilir veya engellenebilir.

Doktorlar ve araştırmacılar multipl skleroz hastalığının neden bazı insanlarda görülüp bazılarında görülmediğini anlamamaktadırlar. Genetik faktörlerden çocukluktaki enfeksiyonlara kadar bir sürü faktör kombinasyonu bunda rol oynayabilir.

Risk faktörleri

Pek çok faktör ms hastalığının ortaya çıkma riskini arttırabilir. Bunlar arasında şu faktörler sayılabilir:

Yaş: Multipl skleroz herhangi bir yaşta ortaya çıkabilir ancak en çok 20–40 yaş arasındaki insanları etkilemektedir.

Cinsiyet: Kadınlar erkeklere oranlar iki kat daha fazla multipl skleroz olma ihtimaline sahiptirler.

Aile geçmişi: Eğer ebeveynlerinizden veya kardeşlerinizden biri multipl skleroza sahipse, sizin de bu hastalığa sahip olma ihtimaliniz yüzde 1 ila 3tür — genel olarak bu risk onda birdir. Ancak, tıpatıp ikizlerde görülmektedir ki kalıtım tek sebep olamaz. Eğer multipl skleroz sadece kalıtımla geçmiş olsaydı, tek yumurta ikizlerinin de aynı riske sahip olması gerekirdi. Ancak, tek yumurta ikizlerinden birinde bu hastalık varsa diğerinde de olma ihtimali yüzde 30’dur.

Bazı enfeksiyonlar: Epstein-Barr virüsü ve diğer virüsler gibi virüslerin multiple sklerozla bağlantılı olabileceği düşünülmektedir. Araştırmacılar bazı enfeksiyonların nasıl multipl sklerozla ilişkili olabileceğini araştırmaktadırlar.

Etnik köken: Beyaz insanlarda, özellikle ailesinin kökeni kuzey Avrupa’ya dayanan kişilerde multipl skleroz olma ihtimali daha yüksektir. Asya, Afrika veya Yerli Amerika kökenli insanlarda risk en azdır.

Coğrafi Bölgeler: Multipl skleroz Avrupa, güney Kanada, kuzey Amerika, Yeni Zelanda ve güney Avustralya’da daha yaygındır. Araştırmacılar neden multipl sklerozun bazı bölgelerde daha yaygın olduğunu araştırmaktadırlar. Eğer bir çocuk yüksek risk alanından düşük risk alanına giderse veya tam tersi, gittiği bölgenin risk seviyesine girer. Ancak, bu hareket ergenlik sonrası gerçekleşirse, genç yetişkinin risk seviyesi ilk yaşadığı yerin risk seviyesidir.

Diğer otoimmun hastalıklar: Eğer tiroit hastalığı, tip 1 diyabet ve inflamatuar bağırsak hastalığınız varsa, multipl skleroza yakalanma riskiniz biraz daha fazladır.

Komplikasyonlar

Bazı vakalarda, multipl skleroz olan insanlarda şunlar da görülebilir:

Kas sertliği ya da spazmları

Felç, en çok bacaklarda

Mesane, bağırsak veya cinsel fonksiyon ile ilgili sorunlar

Unutkanlık ya da konsantre güçlüğü gibi zihinsel değişiklikler

Depresyon

Epilepsi

           

 

MS hastasıyım takip etmem gereken özel bir diyet var mıdır?

Hayır yoktur. Bu konuda uyulması gereken tek kural her sağlıklı bireyin yapması gerekenlerle aynıdır. Bu da hayvansal yağdan uzak durmak, yeşil sebze, meyve ve beyaz et ağırlıklı proteinden ve vitaminlerden zengin bir diyettir. Ayrıca sigaradan uzak durup alkol alımını da azaltmak başka sağlık sorunlarının hastalığınızın üzerine eklenmesini ve hastalığınızın normal seyrinden daha da hızlı ilerlemesini engelleyecektir.

MS bulaşıcı mıdır?

Hayır. MS kesinlikle bulaşıcı değildir.

MS hastaları gebe kalabilir mi?

MS hastaları elbette gebe kalabilir. Birçok çalışmada hastaların gebelik boyunca 9 aylık dönemde atak geçirme ihitimalinin azaldığı ancak özellikle gebelik sonrası ilk 3 ayda ise atak geçirme ihtimalinin arttığı gösterilmiştir. Tüm bu süreç toplamda göz önüne alındığında gebelik ile ilgili olarak atak geçirme sıklığında belirgin bir artış olmamaktadır.

Gebelik süresince atak geçirme ihtimali ise özellikle gebelik öncesindeki 1 yılda atak geçiren ve gebelik öncesinde hastalıkları kontrol altında olmayan hastalarda daha yüksektir. Hastalığın kontrol altında olup olmadığı atak sayısı ve MR’da yeni lezyonların ortaya çıkıp çıkmadığı ile anlaşılabilmektedir. Bu nedenle MS ile uğraşan hekimler gebeliğe izin vermeden önce bu bir yıllık dönemi göz önüne almaktadırlar.

 

MS hastaları emzirebilirler mi?

MS hastalarının emzirmelerinde tıbbi bir engel bulunmamaktadır. Hatta emzirmenin atak geçirme riskini azalttığına dair bilimsel yayınlar bile vardır. Bu dönemde dikkat edilmesi gereken en önemli nokta emzirmenin çok uzatılmadan doğum sonrasında tedaviye geri dönülmesi olmalıdır. Bu dönemde sıklıkla 6-12 ay arasında değişebilmektedir. İlaçların anne sütüne geçmesi nedeni ile MS tedavisi sırasında emzirme önerilmemektedir.

 

MS hastaları oruç tutabilir mi?

MS hastalarının oruç tutmalarına tıbbi bir engel bulunmamaktadır. Hastalar ilaç düzenlerini bozmadıkları sürece oruç tutabilirler. Aç kalmanın hastalık üzerinde olumsuz bir etkisinin olmadığına dair bilimsel kanıtlar da vardır. Bu konuda İran’da yapılan bir çalışmada 40 oruç tutan ve 40 oruç tutmayan, hafif özürlülüğe sahip MS hastasının ramazan sonrasındaki 6 aylık takiplerinde özürlülüklerinde bir değişikliğin olmadığı izlenmiştir. İleri düzeyde özürlülüğe sahip hastalarda ise özellikle günde 3 veya daha fazla ilaç kullanımının gerekli olması durumunda hastaların ilaçlarını aksatmaları söz konusu olabileceği için oruç tutmaları çok uygun olmayabilir.

 Derleyen: Gülayşe DELEN

Sağlıklı günler dilerim…

 

Gülayşe DELEN ULUSOY
Okunma Sayısı : 3308

“Bu eser’in her türlü telif hakkı şairin veya yazarın kendisine ve/veya temsilcilerine aittir. Eserlerin izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur.”

  Yorumlar
Henüz yorum yapılmamış

  Yorum Ekle



Erişim yapmaya çalıştığınız içerik için üye girişi yapmanız gerekmektedir.
Lütfen üye girişi yapınız...





+ Benzer Haberler
» EZİLME
» GECE YEMEK YEMEK
» PNÖMONİ (ZAATÜRE)
» FARENJİT
» YAN BAĞ HASTALIKLARI
» BOYUN DÜZLEŞMESİ
» OMUZ AĞRISI
» TIRNAK BATMASI
» TIRNAK HASTALIKLARI
» MENİSKÜS NEDİR
» BEYİN KANAMASI
» GÜZEL BİR CİLDİN SIRLARI NELERDİR?
» MİDE GRİBİ
» HEPATİT BE NEDİR?
» GRİBE İYİ GELEN BİTKİ ÇAYLARI
» GRİP
» İYOTLU TUZ
» OTİZM
» DOWN SENDROMU
» İLKBAHAR HASTALIKLARI


Site İçi Arama

DUYURULAR
» İPHONE CEP TELEFONUNDAN RADYOMUZU DİNLEMEK
İÇİN CEP TELEFONUNUZUN ARAMA MOTORUNA www.radyomavieylul.net/m ADRESİNİ GİRİNİZ VE "play" TUŞUNA BASINIZ.


» ANDROİD CEP TELEFONUNDAN RADYOYA GİRMEK
ve kesintisiz dinlemek için "PLAY STORE" tuşundan "Radyo Mavi Eylül" radyomuzu cep telefonunuza indirebilirsiniz. Radyomuz otomatik açılacaktır. Radyomuz çalarken başka sayfalarda gezinebilirsiniz. Açılan radyo sayfasının sol altındaki "sarı zarf" simgesini tıklayarak, istek gönderebilirsiniz. Dilerseniz, Googleden "Radyo Mavi Eylül" ANASAYFASINA ulaşıp, giriş yaparak SOHBET KÜRSÜSÜNE ulaşabilirsiniz.


» SOHBET KÜRSÜSÜ İHLALİ...
Sohbet kürsüsünde, din, siyaset ve parti konularında yapılacak atışmalarda veya kürsüye 7-8 mısradan daha uzun şiir asılmasında, o kişi yada kişiler 24 saat banlanacak, tekrarları söz konusu olduğunda üyeliği silinecektir…


» HAFTANIN İNCİLERİ
Haftanın incileri köşemizde duyurulan şiir ve yazılar, her pazartesi gecesi canlı yayınımızda radyomuzda okunmaktadır.


» RADYO MAVİ EYLÜL’DE CANLI YAYINLAR...

Tüm dost ve arkadaşlarımızı şiirlerle harmanlanıp, şarkılarla demleneceğimiz radyo gecelerimize bekliyoruz..


 
Ziyaretçi Defteri


YAZARLAR

Önemli Günler

Radyo Mavi Eylül.Net Bir Müzik ve Edebiyat Platformudur.
Tüm Hakları Saklıdır 2013